کد خبر: ۴۳۳۵۳۰۸

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۶

برگزاری برنامه‌های معنوی گسترده در بهشت زهرا(س) طی ماه رمضان

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) در تشریح برنامه‌های ماه رمضان گفت: همزمان با این ماه شریف، برنامه‌های معنوی گسترده‌ای در گلزار شهدای بهشت زهرا(س) برگزار خواهد شد که شامل برگزاری مراسم مناجات‌خوانی در طول ۳۰ شب ماه مبارک رمضان، ویژه‌برنامه‌های شب‌های قدر و فراهم‌سازی امکان زیارت شبانه‌روزی برای خانواده‌ها و زائران است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری محمدجواد تاجیک، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) امروز چهارشنبه، ۲۹ بهمن‌ماه در محل سالن نشست‌های سازمان بهشت زهرا(س) برگزار شد.

در ابتدای این نشست، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) طی سخنانی ضمن عرض تسلیت فرارسیدن چهلمین روز شهادت جمعی از هموطنان در حوادث اخیر و تبریک پیشاپیش ماه رمضان، با اشاره به جایگاه ویژه گلزار شهدای بهشت زهرا(س) اظهار کرد: گلزار شهدای بهشت زهرا(س) به عنوان بزرگترین گلزار شهدای کشور دارای حدود ۳۵۰ قطعه عمومی است که بخش‌هایی از آن، به‌ویژه قطعات مربوط به شهدای انقلاب اسلامی، در طول سالیان گذشته دچار فرسودگی شده بود و همین موضوع موجب نگرانی و اعتراض خانواده‌های معظم شهدا نسبت به وضعیت نامناسب این فضا شده بود.

وی افزود: از ابتدای آغاز مسئولیت، با دستور شهردار تهران و با هماهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران و ستاد کل نیرو‌های مسلح، طرح جامع بهسازی گلزار شهدا در دستور کار قرار گرفت. پس از انجام مطالعات دقیق و اخذ تأییدیه‌های لازم از نهاد‌های ذی‌ربط، این طرح در استانداری تهران نیز به تصویب رسید و عملیات اجرایی آن از بهمن‌ماه سال ۱۴۰۱ آغاز شد. خوشبختانه فاز نخست این پروژه که شامل کف‌سازی قطعات، مرمت قبور آسیب‌دیده و توسعه زیرساخت‌های اصلی گلزار شهدا بود، با موفقیت به پایان رسیده است.

عدم حذف آثار هویتی قبور

تاجیک با تأکید بر حفظ هویت و اصالت گلزار شهدا تصریح کرد: در اجرای این طرح، تمامی اصول و میراث به‌جا مانده از گذشته، از جمله ساختار سنگ‌مزار‌ها و آثار یادگاری خانواده‌ها، با دقت حفظ شد و ملاحظات مورد تأکید مقام معظم رهبری و دغدغه‌های خانواده‌های معظم شهدا به‌طور کامل مورد توجه قرار گرفت. هدف اصلی این طرح، رفع ناایمنی‌ها، ساماندهی محیط و ایجاد شرایط مناسب برای حضور زائران بود و هیچ‌گونه اقدامی در جهت یکسان‌سازی یا حذف آثار هویتی قبور انجام نشده است.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) همچنین از اجرای پروژه‌های زیرساختی مهم در این مجموعه خبر داد و گفت: ایجاد شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی برای جلوگیری از آب‌گرفتگی، اجرای شبکه مستقل برق، توسعه سیستم روشنایی، انجام گازرسانی و مرمت مسیر‌های تردد از جمله اقدامات انجام‌شده در فاز نخست بوده است. در فاز دوم نیز برنامه‌هایی از جمله احداث سایبان‌های جدید، توسعه نورپردازی، اجرای شبکه صوت متمرکز، نصب دوربین‌های نظارتی، احداث پارکینگ‌های جدید با ظرفیت هزاران خودرو، ایجاد فضا‌های فرهنگی شامل حسینیه، نمازخانه، استودیو و ساختمان اداری در دستور کار قرار دارد که بخش قابل توجهی از آن پیشرفت مطلوبی داشته است.

وی با اشاره به روند قانونی و کارشناسی اجرای این پروژه بیان کرد: این طرح طی سه سال گذشته با برگزاری جلسات متعدد کارشناسی و با مشارکت دستگاه‌های مختلف شهری و نظارتی و در چارچوب کامل قوانین اجرا شده است. همچنین با توجه به حساسیت موضوع و دغدغه خانواده‌های شهدا، تأکید می‌کنم که اساس مخالفت مقام معظم رهبری با حذف آثار و نشانه‌های هویتی قبور بوده است که در این طرح به‌طور کامل رعایت شده و تمامی آثار ارزشمند حفظ شده است.

برنامه‌های بهشت زهرا(س) در ماه رمضان

تاجیک در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های سازمان بهشت زهرا(س) در ماه رمضان اشاره کرد و گفت: همزمان با این ماه شریف، برنامه‌های معنوی گسترده‌ای در گلزار شهدای بهشت زهرا(س) برگزار خواهد شد که شامل برگزاری مراسم مناجات‌خوانی در طول ۳۰ شب ماه مبارک رمضان، ویژه‌برنامه‌های شب‌های قدر و فراهم‌سازی امکان زیارت شبانه‌روزی برای خانواده‌ها و زائران است. این مراسم به‌صورت غیرمتمرکز و در جوار قبور مطهر شهدا برگزار می‌شود و هر ساله با استقبال گسترده مردم همراه است.

وی افزود: گلزار شهدای بهشت زهرا(س) در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مراکز معنوی کشور تبدیل شده و پس از حرم مطهر امام رضا(ع)، دومین مکان تجمع گسترده مردم در شب‌های قدر به شمار می‌رود. مردم مؤمن و قدرشناس با حضور در کنار قبور مطهر شهدا، این مکان را به عنوان مأمنی برای راز و نیاز و طلب استجابت دعا انتخاب می‌کنند و سازمان بهشت زهرا(س) نیز تمام تلاش خود را برای فراهم‌سازی شرایط مناسب حضور زائران به‌کار گرفته است.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) تأکید کرد: این سازمان خود را خادم خانواده‌های معظم شهدا و شهروندان می‌داند و با برنامه‌ریزی دقیق، به‌ویژه در ایام پایانی سال و ماه مبارک رمضان، تمهیدات لازم برای مدیریت حضور گسترده زائران و ارائه خدمات مناسب را فراهم کرده است تا شهروندان بتوانند با آرامش و سهولت به زیارت اهل قبور و شهدای عزیز بپردازند.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) در ادامه این نشست خبری با اشاره به تاریخچه تأسیس این مجموعه اظهار کرد: چشم‌انداز اولیه بنیان‌گذاران بهشت زهرا(س)، پاسخگویی به نیاز‌های تدفین اموات شهر تهران برای یک دوره ۲۰ ساله بود، اما اکنون بیش از ۵۵ سال از آغاز فعالیت این آرامستان می‌گذرد و این مجموعه طی این مدت دو مرحله توسعه را پشت سر گذاشته است. به‌ویژه در دهه‌های ۷۰، ۸۰ و ۹۰ شمسی، حدود ۳۰۰ هکتار به مساحت این آرامستان افزوده شد، اما با توجه به رشد جمعیت تهران و شرایط فعلی، ادامه این روند توسعه در قالب گسترش‌های محدود و پراکنده، پاسخگوی نیاز‌های آینده نخواهد بود.

نیاز به یک آرامستان جدید

وی افزود: ایجاد یک آرامستان جدید و متمرکز برای شهر تهران موضوعی است که از دهه‌های گذشته همواره مورد توجه مدیران شهری بوده و مطالعات آن از دوره‌های مختلف مدیریت شهری، از جمله از زمان مسئولیت آقای کرباسچی و مدیران پس از ایشان، آغاز و پیگیری شده است. این موضوع هرگز جنبه سیاسی نداشته و یک مطالبه عمومی برای شهروندان تهرانی و ضرورتی برای مدیریت شهری محسوب می‌شود تا دسترسی مناسب، خدمات‌رسانی مطلوب و ظرفیت کافی برای تدفین اموات در دهه‌های آینده فراهم شود.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) تصریح کرد: در دوره اخیر مدیریت شهری، مطالعات مربوط به ایجاد آرامستان جدید با جدیت بیشتری دنبال و مطالعات پیشین نیز تکمیل شد. در این راستا، نقاط مختلفی برای احداث آرامستان جدید شناسایی و بررسی شد، اما از آنجا که این موضوع فراتر از اختیارات شهرداری تهران است و نیازمند همکاری و تصمیم‌گیری در سطح حاکمیتی و همراهی دستگاه‌های مختلف است، متأسفانه همکاری لازم از سوی برخی نهاد‌های مسئول صورت نگرفته و این موضوع تاکنون به نتیجه نرسیده است.

وی با تأکید بر ضرورت اقدام فوری در این زمینه هشدار داد: با توجه به محدودیت‌های موجود در محدوده شهری تهران، امکان ایجاد آرامستان جدید در داخل بافت شهری عملاً وجود ندارد و علاوه بر محدودیت‌های فیزیکی، چنین اقدامی با مخالفت‌های اجتماعی نیز مواجه خواهد شد. از این‌رو، لازم است دستگاه‌های مسئول در سطح ملی با همکاری و هماهنگی لازم، نسبت به حل این مسئله اقدام کنند، چرا که این موضوع به‌طور مستقیم با نیاز‌های آینده شهر تهران مرتبط است.

تاجیک با اشاره به پیش‌بینی‌های جمعیتی و روند‌های آینده اظهار کرد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، پیش‌بینی می‌شود طی ۵۰ سال آینده بیش از هفت میلیون نفر از جمعیت تهران فوت کنند و نیازمند خدمات تدفین باشند. همچنین با توجه به ورود متولدین دهه ۶۰ به سنین بالاتر طی ۱۵ سال آینده، با افزایش قابل توجه نرخ فوت در این بازه زمانی مواجه خواهیم شد. این مسئله ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت و ایجاد زیرساخت‌های جدید را دوچندان می‌کند.

وی تأکید کرد: مدیریت شهری به‌تنهایی قادر به حل این موضوع نیست و این مسئله نیازمند تصمیم‌گیری در سطح کلان و ورود جدی نهاد‌های حاکمیتی است. از این‌رو، انتظار می‌رود با همکاری همه دستگاه‌های مسئول، راهکار مناسبی برای تأمین نیاز‌های تدفین شهر تهران در دهه‌های آینده اتخاذ شود تا از بروز بحران در این حوزه جلوگیری شود.

تاجیک در ادامه سخنان خود با اشاره به محدودیت‌های موجود در ظرفیت تدفین این آرامستان اظهار داشت: براساس الزامات قانونی، بخشی از ظرفیت بهشت زهرا(س) باید به‌عنوان ذخیره راهبردی برای شرایط بحرانی و حوادث غیرمترقبه حفظ شود و امکان استفاده از این ظرفیت در شرایط عادی وجود ندارد. این ذخیره پیش‌بینی‌شده به‌منظور مدیریت شرایط ویژه و بحران‌هایی است که ممکن است در آینده رخ دهد و حفظ آن یک ضرورت قانونی و مدیریتی محسوب می‌شود.

وی افزود: در صورتی که این ذخیره قانونی دست‌نخورده باقی بماند و آرامستان جدیدی برای شهر تهران ایجاد نشود، از ابتدای اردیبهشت‌ماه سال آینده با مشکل جدی در تأمین ظرفیت تدفین اموات مواجه خواهیم شد. این موضوع نشان‌دهنده فوریت تصمیم‌گیری و اقدام در خصوص احداث آرامستان‌های جدید است و لازم است دستگاه‌های مسئول با درک حساسیت شرایط، همکاری لازم را در این زمینه داشته باشند.

تاجیک تأکید کرد: مدیریت شهری تهران بار‌ها نسبت به این مسئله هشدار داده و مطالعات و برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام داده است، اما حل نهایی این موضوع نیازمند تصمیم‌گیری در سطح کلان و همراهی سایر نهاد‌های مسئول است تا بتوان از بروز بحران در ارائه خدمات تدفین به شهروندان جلوگیری کرد.

مواجهه با شرایط بحران‌

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) در ادامه این نشست با تأکید بر لزوم آمادگی دائمی مدیریت شهری برای مواجهه با شرایط خاص و بحران‌ها اظهار کرد: موظفیم برای تمامی سناریو‌ها و شرایط احتمالی، آمادگی کامل داشته باشیم. همان‌گونه که در جنگ ۱۲ روزه، به دلیل زیرساخت‌ها و تعمیرات اساسی که از سال‌های گذشته انجام شده بود، مجموعه بهشت زهرا(س) غافلگیر نشد و توانست در مدت‌زمانی کوتاه قطعه‌ای را برای تدفین آماده کند و مجموعه معراج شهدا نیز که از قبل پیش‌بینی شده بود، پاسخگوی حضور خانواده‌ها و رسیدگی به پیکر مطهر شهدای عزیز باشد.

وی افزود: در حوادث اخیر نیز با افزایش ظرفیت کاری و بسیج تمامی نیرو‌های سازمان، مدیریت لازم به‌گونه‌ای انجام شد که خانواده‌ها با حداقل معطلی و مشکل مواجه شوند. اصل اساسی در این مجموعه، پیش‌بینی برای بدترین شرایط و آمادگی برای پاسخگویی در کوتاه‌ترین زمان ممکن است تا شهروندان در سخت‌ترین لحظات، کمترین آسیب و دغدغه را متحمل شوند.

تاجیک با اشاره به الزامات مدیریتی در شرایط جنگی تصریح کرد: اگر خدای ناکرده دشمن به خاک کشور ورود کند یا درگیری‌های زمینی یا سایر اشکال تهدید منجر به تلفات شود، مدیریت شهری و مجموعه بهشت زهرا(س) باید برای نحوه تدفین و ساماندهی پیکر‌ها تدبیر داشته باشد. نگهداری طولانی‌مدت پیکر‌ها امکان‌پذیر نیست و لازم است پیش‌بینی‌های لازم از قبل صورت گیرد. تجربه‌های تاریخی نیز در این زمینه وجود دارد و نمونه‌هایی از قبور سربازان کشته‌شده در جنگ‌های گذشته در برخی نقاط تهران، از جمله محدوده سفارتخانه‌های خارجی، نشان می‌دهد که موضوع تدفین در شرایط جنگی نیازمند تدبیر قبلی و نگاه آینده‌نگرانه است.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) ادامه داد: در همین راستا، برای اقلیت‌های دینی از جمله زرتشتیان، مسیحیان و سایر ادیان رسمی که آرامستان‌های مشخصی در اطراف تهران دارند، تمهیداتی پیش‌بینی شده و فضا‌هایی در مجاورت آرامستان‌های مربوطه برای شرایط خاص در نظر گرفته شده است. البته این پیش‌بینی‌ها در زمره تمهیدات بحران محسوب می‌شود و صرفاً در صورت ضرورت و در چارچوب ضوابط قانونی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

وی در تأکید کرد: وظیفه ما در سازمان بهشت زهرا(س)، برنامه‌ریزی دقیق و آمادگی کامل برای تمامی شرایط عادی و بحرانی است تا در هر وضعیت احتمالی، خدمات‌رسانی با نظم، سرعت و حفظ شأن و کرامت متوفیان و خانواده‌های آنان انجام شود.

تاجیک در ادامه این نشست خبری با اشاره به اقدامات عمرانی و بهسازی معابر این مجموعه اظهار کرد: در سال‌های اخیر، بخش قابل توجهی از معابر اصلی و داخلی بهشت زهرا(س) که دچار فرسودگی شدید شده بودند، مورد بازسازی و آسفالت مجدد قرار گرفتند. به‌ویژه بلوار‌های اصلی این آرامستان که تردد در آنها برای شهروندان با دشواری همراه بود، به‌طور کامل اصلاح و آسفالت‌ریزی شدند. علاوه بر این، عملیات بهسازی معابر در قطعات عمومی نیز به‌صورت مستمر در حال انجام است تا شرایط مناسب‌تری برای تردد خانواده‌ها و زائران فراهم شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به آمار متوفیان پذیرش‌شده در این مجموعه اشاره کرد و گفت: بر اساس آمار ثبت‌شده در سازمان بهشت زهرا(س)، در بازه زمانی مورد نظر در حوادث اخیر مجموعا یک‌هزار و ۱۲۴ پیکر در این آرامستان پذیرش و تدفین شده‌اند. لازم به تأکید است که این رقم به معنای تعداد جان‌باختگان شهر تهران نیست، چراکه بخشی از این افراد در سایر استان‌ها یا شهرستان‌ها فوت کرده بودند، اما به دلیل سکونت خانواده‌های آنان در تهران، برای تدفین به بهشت زهرا (س) منتقل شدند. در میان این افراد، متوفیانی از استان البرز، استان‌های شمالی و برخی شهرستان‌های اطراف تهران نیز وجود داشتند.

تاجیک افزود: از مجموع پیکر‌های پذیرش‌شده، ۶۱۳ مورد مربوط به متوفیانی بوده است که محل فوت آنان خارج از تهران بوده و برای تدفین به این آرامستان منتقل شده‌اند. این آمار نشان می‌دهد که بیش از ۵۰ درصد از ورودی‌های مورد اشاره، مربوط به افرادی است که اساساً محل فوت آنان تهران نبوده است. این مسئله بیانگر آن است که بهشت زهرا(س) علاوه بر شهر تهران، نقش ملی و فرامنطقه‌ای نیز ایفا می‌کند و در بسیاری از موارد، خانواده‌ها ترجیح می‌دهند پیکر عزیزان خود را در این مجموعه به خاک بسپارند.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) با تأکید بر ماهیت خدمات این سازمان تصریح کرد: وظیفه سازمان بهشت زهرا(س)، ارائه خدمات تدفین به متوفیان و خانواده‌های آنان، بدون ورود به ماهیت یا علت فوت است. تعیین عنوان، وضعیت یا نحوه برخورد با متوفیان، بر اساس اعلام مراجع ذی‌صلاح و حاکمیتی انجام می‌شود و این سازمان صرفاً مسئول انجام امور تخصصی مرتبط با پذیرش، تغسیل، تدفین و ارائه خدمات مرتبط است.

ارائه خدمات رایگان به خانواده‌های متوفیان

وی همچنین از ارائه خدمات گسترده و رایگان به خانواده‌های متوفیان خبر داد و گفت: در شرایط خاص اخیر، سازمان بهشت زهرا(س) با افزایش ساعات کاری و فعالیت شبانه‌روزی، تلاش کرد تا فرآیند پذیرش و تدفین با حداقل زمان انتظار انجام شود. تمامی ظرفیت‌های انسانی و اجرایی بسیج شد تا خانواده‌ها با کمترین مشکل مواجه شوند. همچنین خدماتی از جمله انتقال، تغسیل، تدفین، خدمات مراسم و سایر خدمات مرتبط، بدون دریافت هزینه از خانواده‌های مربوطه انجام شد.

تاجیک بیان کرد: در مجموع، بیش از ۶۵ میلیارد تومان خدمات رایگان در این بازه زمانی به خانواده‌ها ارائه شده است. این خدمات شامل تمامی مراحل از پذیرش تا تدفین، استفاده از آمبولانس‌ها، خدمات پشتیبانی، اسکان موقت برخی خانواده‌ها و ارائه امکانات رفاهی بوده است. رویکرد مدیریت شهری و سازمان بهشت زهرا(س)، تکریم خانواده‌ها و ارائه خدمات کامل و شایسته به آنان بوده است.

وی در پایان تأکید کرد: از نخستین روز‌های وقوع این حوادث شهردار تهران نیز بر ضرورت تکریم خانواده‌ها و ارائه خدمات کامل و بدون وقفه تأکید داشتند و بر همین اساس، تمامی امکانات سازمان برای خدمت‌رسانی مناسب و در شأن خانواده‌های متوفیان به‌کار گرفته شد تا این مسئولیت مهم به بهترین شکل ممکن انجام شود.